IN NOMINE DEI MISERATORIS, MISERICORDIS

Lege in nomine Domini tui, qui creavit:
Tampilkan postingan dengan label Declinatio. Tampilkan semua postingan
Tampilkan postingan dengan label Declinatio. Tampilkan semua postingan

Jumat, 18 Februari 2011

DECLINATIO QVINTA

 

diēs, m., hari

rēs, f. hal, barang

 

 

tema vokal

diē-

rē-

 

 

akar kata

di-

r-

 

 

 

Singularis

sufiks

 

Nom.

diēs

rēs

-ēs

 

Gen.

diēī

reī

-ē̆ī

 

Dat.

diēī

reī

-ē̆ī

 

Acc.

diem

rem

-em

 

Abl.

diē

rē

-ē

 

Voc.

diēs

rēs

-ēs

 

Loc.

diē

rē

-ē

 

 

Pluralis

 

Nom.

diēs

rēs

-ēs

 

Gen.

diērum

rērum

-ērum

 

Dat.

diēbus

rēbus

-ēbus

 

Acc.

diēs

rēs

-ēs

 

Abl.

diēbus

rēbus

-ēbus

 

Voc.

diēs

rēs

-ēs

 

Loc.

diēbus

rēbus

-ēbus

 

Beberapa catatan:

  1. Yang memiliki deklinasi lengkap hanyalah dies dan res.
  2. Sedangkan acies (pasukan), spes (harapan), facies (wajah), species (aspek), effigies (patung, gambar) dalam bentuk plural hanya nom., acc., dan voc..
  3. Kecuali dies dengan segala gabungan katanya, semua yang lain berjenis femininum. Namun dies pun kadang berjenis femininum dalam beberapa situasi berikut:
    • jika menunjukkan suatu hari yang ditetapkan untuk suatu urusan: dies dicta, dies certa, dies costituta. Contoh kalimat: Omnia ad diem costituta parata erant (= Segalanya siap untuk hari yang telah ditetapkan).
    • jika menunjukkan tanggal suatu surat. Contoh: In epistula dies signata non erat. (= Dalam surat tidak dicantumkan hari/tanggalnya).
    • jika digunakan untuk menunjukkan waktu pada umumnya. Contoh: Diem perexiguam nobis dedistis. (Kalian telah menyediakan waktu sedikit sekali bagi diri kalian)

Deus est lux Cœlorum, & terræ: .L. 

DECLINATIO QVARTA

 Goat_with_spiral_horns

CORNVA CAPRI

 

adventus, m., kedatangan

cornū, n., tanduk

 

tema vokal

adventu-

cornu-

 

akar kata

advent-

corn-

 

 

Singularis

sufiks

 

MASC.

NEUT.

Nom.

adventus

cornū

-us

-ū

Gen.

adventūs

cornūs

-ūs

-ūs

Dat.

adventuī (ū)

cornū

-uī (ū)

-ū

Acc.

adventum

cornū

-um

-ū

Abl.

adventū

cornū

-ū

-ū

Voc.

adventus

cornū

-us

-ū

Loc.

adventū

cornū

-ū

-ū

 

Pluralis

 

 

Nom.

adventūs

cornua

-ūs

-ua

Gen.

adventuum

cornuum

-uum

-uum

Dat.

adventibus

cornibus

-ibus

-ibus

Acc.

adventūs

cornua

-ūs

-ua

Abl.

adventibus

cornibus

-ibus

-ibus

Voc.

adventūs

cornua

-ūs

-ua

Loc.

adventibus

cornibus

-ibus

-ibus

 

Contoh lain yang termasuk kelompok ini:

Masculinum   : fructŭs, -ūs (buah); motŭs, -ūs (gerakan); fletŭs, -ūs (tangisan), etc.

Femininum     : anŭs, -ūs (wanita tua); nurŭs, -ūs (menantu wnt.)

Neutrum         : genū, -ūs (lutut); verū, -ūs (tusuk, pasak).

 

1. Beberapa Kekecualian:

Dalam dat. dan abl. singular mempertahankan bentuk aslinya, yakni –ŭbus.

a.    kata benda yang dalam nom. sing. berakhiran –cus (kecuali portĭcus):

arcus, -us, m (busur)                        arcŭbus

acus, -us, f (jarum)                            acŭbus

lacus, -us, m (danau)                        lacŭbus

quercus, -us, f (sej. jati)                    quercŭbus

specus, us, m (gua)                          specŭbus

b.    juga kata benda berikut ini:

tribus, -us, f (suku bgs)                     tribŭbus

partus, -us, m (kelahiran)                 partŭbus

artus, -us, m (anggota, cabang)   artŭbus

Dua kata terakhir mungkin untuk membedakan dari artĭbus (ars, artis = seni) dan partĭbus (pars, partis = bagian)

c.    portus (pelabuahan) dan veru (tusuk, anak panah) bisa dengan –ĭbus maupun –ŭbus.

 

2. Deklinasi kata domus “rumah”.

Ralph-Bunche-Home-1

DOMVS

 

domus, rumah   Stem domu-   Base dom-

 

 

Singularis

Pluralis

 

 

 

Nom.

domus

domūs

Gen.

domūs

domuum, (puitis -ōrum)

Dat.

domuī, (jarang -ō)

domibus

Acc.

domum

domōs, (jarang -ūs)

Abl.

domō, (jarang -ū)

domibus

 

Sangat sering ditemukan bentuk “dom-i” untuk menunjukkan casus locativus (keterangan tempat: di rumah, di tanah air); sedangkan untuk menyatakan “ke rumah” digunakan “dom-um” (tanpa kata depan); dan “dari rumah” digunakan “e domo”.

 

3. Deklinasi nama Iesus

 1jesus_praying

Nom.

Iesus

Gen.

Iesū

Dat.

Iesū

Acc.

Iesŭm

Abl.

Iesū

Voc.

Iesu

 

 

 

 

Gothic_C_lùm dixit Deus: O Jesu, equidem defungi faciam te, et levabo te ad me, et immunem faciam te ab iis, qui sunt infideles: et ponam eos, qui sequuti fuerint te supra eos, qui fuerint infideles, usque ad diem resurrectionis: tum ad me erit reditus vester, et dijudicabo inter vos circa id, in quo fuistis discords (idest circa Religionem).

.L.